किवीफ्रूटचा मुरांबा (जॅम)

नाव – किवीफ्रूटचा मुरांबा (जॅम)

प्रकार:	मुरांबा	गार	किती जणांसाठी: ?	प्रक्रिया:  कापणे, मुरवणे, उकळणे
पौष्टिकता:	थोडे उष्मांक (कॅलरीज्‌)	तंतुमय पदार्थ	’क’ (C) ’के’ (K)  आणि ’ई’ (E) जीवनसत्त्वे	थोड्या प्रमाणात ’बीटा केरॉटीन’ (प्रो-व्हिटॅमिन ए)
वेळ:	पूर्वतयारीचा:	½ तास	वाढण्याचा:	१ मि
	पाककृतीचा:	½ तास	खाण्याचा:	१० मिनिटे ते ½ तास

खरं सुख-समाधान देणार्‍या कुठल्याच गोष्टी बाजारात विकत मिळत नाहीत!  

नाव:	किवीफ्रूटचा मुरांबा (जॅम)
प्रस्तावना:	·        सध्या बाजारात नवीन-नवीनच फळे दिसायला लागली आहेत. आत्ता इथल्या बाजारातही ती दिसताय्‌त म्हणजे पुण्यामुंबईसारख्या शहरांत तर ती दिसतच असणार. शीतगृहे व थंड पेट्यांतून झटपट वाहतूक यांची ही कृपा म्हटली पाहिजे. त्यामुळे अगदी परदेशी फळेसुद्धा आता कुठेही मिळतात. ·        त्यांतील पीच या फळाची 2 प्रकारची सॅलेड्स आणि जॅम करायला आपण शिकलोच आहेत.   ·        तसेच एक विचित्र आणि वरून अगदी अनाकर्षक; खडबडीत आणि केसाळ; थोड्या मोठ्या चिक्कूसारखे दिसणारे फळ सध्या बाजारात दिसतंय. हे काय म्हणून विचारलं तर त्याला किवी म्हणतात असं कळलं. पण हे तर काही पदार्थांत विशेष सजावटीसाठी वापरतात. हे बाहेरून असं दिसतं? पण चोखोबांनी म्हणूनच ठेवलंय, ऊस डोंगा परी रस नोहे डोंगा, काय भुललासी वरलीया रंगा? आणि हे तर फणस, अननस, लिची, चिक्कू यांच्याही बाबतीत खरं आहेच. ·        पण याला किवी नाही तर किवीफ्रूट म्हणतात (किवी नावाच्या न्यूझीलंडमधील पक्ष्यापासून वेगळं ओळखण्यासाठी) किंवा चायनीज गूजबेरी. (नाहीतरी ओळखता न आलेल्या कशालाही चायनीज म्हणायची आपल्याकडे पद्धत आहेच. उदा. चायनीज गुलाब, चायनीज आंबा, चायनीज मसले-भात, चायनीज आम्रखंड, चायनीज शेवयांची खीर वगैरे) ·        पण हे कापलं की “वा!!!” असाच उद्गार बाहेर पडतो. सुंदर अर्धपारदर्शक चमकदार हिरव्या रंगाचा गर आणि त्यात बारीक काळ्या बियांची महिरप! (काही जातीच्या फळांचा गर सोनेरीही असतो म्हणे). म्हणून तर याला सजावटीसाठी वापरतात. ·        हे खायलाही अगदी सोपं. नुसतं अर्धं कापायचं आणि अगदी पातळ साल सोडून इतर सर्व (बियांसकट) वाटीतून जेली खावी तसं खायचं. (साल सुद्धा खाता येते पण जरा चोथट व केसाळ लागते). ·        याची चव गोडसर आंबट (आंबट संत्र्यासारखी) पण स्वाद अगदीच वेगळा अवर्णनीय असतो. ·        पण जास्त खाल्लं की तोंडात चुई-मुई असं ते खाजायला लागतं. म्हणूनही याला अगदी थोड्या प्रमाणात फक्त स्वादासाठी किंवा सजावटीसाठी वापरत असणार.
इच्छा:	·        नवीन दिसली म्हणून हौसेनं किवीफ्रूट्स आणली, पण सगळी संपत नाहीत. मग काय करायचं? तर जॅम करायचा! तो टिकाऊ असतो (पण किती टिकतो ते कळण्याच्या आतच तो संपतो). ·        हा जॅमही करायला अगदीच सोपा आहे. (जास्त खुलासेवार वर्णनासाठी ”जांभळाचा मुरांबा” बघा)
पूर्वतयारी:	·        मुरांबा ठेवण्याची बरणी गरम पाण्याने धुवून कोरडी करून ठेवा.
तयारी:	·        4 किवीफ्रूट स्वछ धुवून (स्वच्छतेला पर्याय नाही) त्याच्या 4.5 मिलीमीटर जाडीच्या चकत्या कापा. (हा अनुभव बरं! तुमच्या 5 -5.5 मिमि पर्यंत चालतील). ·        प्रत्येक चकतीचे 4 तुकडे करा (5 केले तरी चालतील. पण एकसारखे 5 तुकडे कसे करणार? एखादी गोष्ट उगीच अवघड का करायची?) ·        प्रत्येक तुकडा चमच्याने कोरून (Scooping) साल काढा. (साल काढण्याची वेगळी पद्धत तुम्हाला माहिती असल्यास ती वापरली तरी चालेल). (पण साली टाकून द्यायच्या आहेत. आपल्याला तुकड्यांचा जॅम करायचा आहे, सालींचा नाही, हे लक्षात असू द्या.)   ·        तुकडे बुडतील इतपत साखर घाला. 1 तास मुरत ठेवा.
पाककृती:	·       आतापर्यंत साखर विरघळून हिरव्या रंगाचा रस सुटलेला असेल. साखरेत मुरलेले तुकडे गॅसवर ठेवून पक्का पाक होईपर्यंत शिजवा.  ·        पूर्ण गार झाल्यावर संपूर्ण स्वच्छतेची काळजी घेऊन, स्पर्ष न करता (Non-Touch Technique) बरणीत भरून झाकण घट्ट बंद करा. ·        आता हे पुढे वर्षभर खायचं नाही (हे शक्य आहे का? उगीच काहीतरी ...) ·        पातेल्याला चिकटलेला मुरांबा चाटून चव बघा. (शक्यतो पातेल्यात तोंड घालून जिभेनं चाटा. पण पातेल्यात डोकं अडकणार नाही याची काळजी घ्या. हे करताना केसांना, गालांना, कानांना पाक चिकटेल. मांजर डोळे मिटून, पंज्यानं डोकं पुसून पंजा चाटतं त्याप्रमाणे हा पाक चाटा. त्यासाठी मांजरचं बारकाईनं निरीक्षण करावं लागेल. ... किंवा ... ) ... (हे वाक्य जांभळाच्या जॅममधलं जसंच्या तसं कॉपी केलं आहे.)
समृद्धीकरण	खाताना मजेसाठी त्यात थोडं लोणी किंवा (साजुक) तूप घ्यावं. आणखी मजेसाठी (आणि आहाराच्या दृष्टीनं समृद्धीकरणासाठी) त्यात सुका-मेवा टाकावा.
कौशल्य:	·        हा जॅम थोडाच बनवावा व दोन-चार दिवसांत संपवावा. पण टिकाऊपणासाठी अती-स्वच्छतेला पर्याय नाही. ·        यात आपण कोणत्याही इतर गोष्टी (टिकवण्याची रसायने, कृत्रिम रंग, कृत्रिम स्वाद व कृत्रिम चव –आंबटपणासाठी सायट्रीक असीड – इ.) घातलेल्या नाहीत. त्यामुळे हा खाण्यात कोणताही धोका नाही (मधुमेहाचे रुग्ण व ज्यांना किवीफ्रूटची अलर्जी आहे असे लोक सोडून). ·        ही पाककृती करताना चव बघण्याची जरूर नाही (ती अप्रतीमच असणार). किवीफ्रूट बर्‍यापैकी आंबट असल्याने तुम्हाला हव्या तितक्या आंबट-गोड चवीसाठी कदाचित थोडी साखर घालावी लागेल.
सजावट:	काही जरूर नाही
वाढप:	मुरांबे – जॅम कसे खायचे हे सांगायला नकोच.
आस्वाद:	·        दृष्टीसुख, स्वादसुख, चाखण्यातली मजा! हंऽऽ टक्‌ !!!
चिंतन:	·        किवीफ्रूट खाण्याचे बरेच फायदे आहेत. (उदा. – त्यातील “क”, ई आणि “के” जीवनसत्त्वे) पण फळ कच्चं व भरपूर खाल्लं तरच ते मिळतात. ·        किवीफ्रूटच्या बियांमधे अल्फा लिनोलेनिक असिड (alpha-linolenic acid) हे ओमेगा-3 मेदाम्लही (omega-3 fatty acid) असते. पण त्या बारीक बारीक बिया चावणार कधी आणि कशा? सहसा त्या गिळल्याच जातात आणि त्यांतील हा उपयुक्त पदार्थ वाया जातो. ·        आणि (हे परदेशातून – इटली, न्यू-झीलंड, चिली, ग्रीस फ्रान्स, इ. – येत असल्याने) याची किंमत व अन्न म्हणून त्याचे फायदे यांचा मेळ बसत नाही.  ·        याचा जॅम अप्रतीम लागतो, जेवणाला हमखास चव आणतो, सुंदर दिसतो आणि सजावटीसाठीही वापरता येतो. ·        अर्थातच जॅम करण्याच्या प्रक्रियेत त्यांतील जीवनसत्त्वे बर्‍याच प्रमाणात नष्ट होतात.  ·        याचा इतर कशाबरोबर मुरांबा करता येतो का नाही याचे प्रयोग लेखकांनी केलेले नाहीत. उत्साही असलेल्यांनी ते जरूर करून बघावेत (व यशस्वी झाले तरच लेखकांना कळवावेत). ·        काहींना किवीफ्रूटची अलर्जी असते. म्हणून पहिल्यांदाच खाताना ते जपून खावं. ·        किवीफ्रूटमधील अक्टीनिडीन (Actinidin) या द्रव्यामुळे तोंडात थोडं खाजतं. हाही अलर्जीचा प्रकार असावा. पण या द्रव्याचा उपयोग मांस नरम करण्यासाठी (कच्च्या पोपईप्रमाणे) होतो. त्यामुळे मांसाच्या मुरवणात (marinade) ते वापरता येतं ·        पण म्हणूनच हे दुधाबरोबर (मिल्क-शेक, आईस्क्रीम, इत्यादींसाठी) वापरता येत नाही.     ·        हे आपल्याकडचं फळ नसल्यानं व विशिष्ट मोसमातलं असल्यानं जेव्हा मिळेल तेव्हा नक्की खाऊन बघा. पण आवडलं व अलर्जी नसली तरी हे जास्त खाववत नाही. अशा वेळी मग मुरांब्यासारखे साठवणीचे पदार्थ करा. ·        डायबेटीस झालेल्यांनी हे फळ कच्चं खावं. जॅमचं 5 मिनिटं दृष्टीसुख व स्वादसुख घ्यावं आणि एकदाच थोडंसं (एक थेंब) यम्‌ करावं.

सोनेरी सकाळ (लाल भोपळा-मक्याचे सूप)

सोनेरी सकाळ (लाल भोपळा-मक्याचे सूप)

प्रकार:	पेय, सूप	गरम	किती जणांसाठी: ४	प्रक्रिया:   चिरणे, किसणे, व उकळणे
पौष्टिकता:	चोथा (फायबर)	क्षार	जीवनसत्त्वे – बीटा कॅरॉटीन, “ब”, “क”.	कर्बोदके, स्निग्ध पदार्थ (लोणी) प्रोटीन्स
वेळ:	पूर्वतयारीचा:	५ मि	वाढण्याचा:	२ मि
	पाककृतीचा:	५ मि	खाण्याचा:	१० मि

नाव:	सोनेरी सकाळ (लाल भोपळा-मक्याचे सूप)
प्रस्तावना:	हे चवदार व स्वादयुक्त; भूक वाढवणारे व भागवणारे, तरतरी आणणारे आणि जीवनसत्वे व क्षारयुक्त हिरवट पिवळे-केशरी सूप आहे. हे आपण केव्हाही घेऊ शकतो. पण दिवसाची सुरुवात उत्साही, ऊबदार व सोनेरी करण्यासाठी हे सकाळी (रविवारी सकाळी खेळून किंवा टेकडी चढून आल्यावर घ्यायला फारच छान) कुटुंबीयांबरोबर नाष्ट्याच्या वेळी (किंवा नाष्ट्याऐवजी) घ्यावं. ते रात्री जेवणाआधी अर्धा तास किंवा जेवणाऐवजी घ्यायलाही चांगले आहे.
इच्छा:	हे आपण चार जणांसाठी, आपल्या चौकोनी कुटुंबासाठी, बनवूया. पण थोडं जास्त, रविवारी सकाळी अचानक येणार्‍या पण येताना आनंद आणणार्‍या एखाद्या मित्रासाठी.
पूर्वतयारी:	आधीच्या रात्री भाज्यांचा अर्क (व्हेजीटेबल स्टॉक) बनवून ठेवणे. त्यासाठी एक लीटर पाण्यात एक पेंडी (कोणत्याही) पालेभाजीचे देठ, एका कोथिंबीरीच्या जुडीचे देठ (अर्थात स्वच्छ धुवून व) व घरातील उरल्यासुरल्या भाज्या (कांद्याची पात, फ्लॉवरचे देठ, कोबीची पाने, गाजराचा तुकडा, इ.) यांचे बारीक तुकडे करून (पातेल्यावर झाकण ठेऊन) उकळून व गाळून घेऊ. शिजलेले तुकडे मिक्सरमधून बारीक करून त्यात थोडे गाळून घेतलेले पाणी घालून पुन्हा गाळून घेऊ (म्हणजे सर्व भाज्यांचा अर्क गाळलेल्या पाण्यात उतरेल). हे गाळून घेतलेले पाणी म्हणजेच भाज्यांचा अर्क.
तयारी:	आपल्याला साडेपाच कप पाणी (किंवा भाज्यांचा अर्क-व्हेजिटेबल स्टॉक), दोन-तीन मक्याची कणसं (1 वाटी कीस), ३*३” (किंवा अर्धा पाव) लाल भोपळा, दोन मुठी कोथिंबीर, मिळाल्यास ५-६ पुदिन्याची पानं, एक-दोन मध्यम तिखट मिरच्या, बोटभर आलं, पाच-सहा लसूण-पाकळ्या, थोडी मिरपूड, अर्धं लिंबू, सहा चमचे मक्याचं (कॉर्नचं) पीठ, मीठ आणि लोणी लागेल.
पाककृती:	·         आता मक्याची कणसं व लाल भोपळा किसून घेऊ; कोथिंबीर बारीक चिरून घेऊ. आलं व लसणाचे बारीक काप करून घेऊ (किंवा आलं किसून व लसूण ठेचून चालेल), मिरच्यांना उभा छेद देऊन ठेवू, लिंबाचा रस काढून ठेवू आणि कॉर्नचे पीठ अर्धा कप पाण्यात भिजवून ठेवू. ·         आता पातेल्यात पाच कप भाज्यांचा अर्क (आज आपण पोकळ्याच्या लाल देठांचा व कोथिंबीरीच्या देठांचा अर्क वापरणार आहोत) उकळत ठेवू. त्यात मक्याचा कीस, आलं, लसूण व मिरपूड टाकू. ·         पाण्याला काटा आल्यावर त्यात किसलेला लाल भोपळा व चिरलेल्या कोथिंबीरीतील अर्धी कोथिंबीर व पुदिन्याची पानं टाकू. मग त्यात उभ्या चिरलेल्या मिरच्या व चवीपुरते मीठ टाकून झाकण ठेवू. ·         पाण्याला उकळी फुटल्यावर वास व चव घेऊन बघू. सर्व बरोबर असेल तर त्यात भिजवलेलं मक्याचं पीठ हळूहळू टाकून झाकण ठेवून मंद गॅसवर एक मिनिट (मनात साठ आकडे मोजू) उकळत ठेवू. ·         नंतर गॅस बंद करून त्यात लिंबाचा रस टाकू. पुन्हा वास व चव घेऊन बघू.
समृद्धीकरण	·         पाण्याऐवजी भाज्यांचा अर्क वापरून, लिंबाचा रस घालून व नंतर वाढताना लोणी टाकून आपण पुरेसे समृद्धीकरण केलेच आहे. आत्ता तेवढे पुरेसे आहे. ·         थोडे हिरवे वाटाणे/हरभरा/मोडाचे मूग अर्धवट बारीक करून (किंवा पेस्ट करून) आपण घालू शकतो. ते छान दिसतात व छान लागतात (तेवढेच थोडे प्रोटीन).
कौशल्य:	·         आलं, लसूण व हवे असल्यास दालचिनी-लवंग-मिरपूड पाण्यात लगेच टाकल्यास त्यांचे स्वाद चांगले उतरतील. ·         किसलेला भोपळा व कोथिंबीर पाण्याला काटा आल्यावर टाकल्यानं ती योग्य प्रमाणात शिजतात. त्यामुळे त्यांचा रंग (केशरी-पिवळा व स्वच्छ हिरवा) व स्वाद कायम रहातो व मुख्य म्हणजे त्यातील जीवनसत्वं नाश पावत नाहीत. ·         हिरव्या मिरच्या उशीरा टाकल्यानं त्यांचा ताजा स्वाद टिकून राहातो व तिखटपणा जास्त उतरत नाही. हे सूप आपण नाष्ट्याच्या वेळी घेत असल्याने जास्त तिखट घेऊ नये. जास्त तिखट हवे असल्यास मिरच्या आधी टाकाव्या. ·         लिंबाचा रस वाढण्याच्या आधी टाकल्यानं सार कडसर होत नाही. ·         या सुपात मक्याची व भोपळ्याची गोडी असल्याने साखर घालू नये. ·         दोन वेळा वास व चव घेऊन बघणे आवश्यक आहे. एकदा स्वाद-संरचना व स्वाद-संगतीचा मेळ जुळवण्यासाठी व शेवटी सर्व बरोबर जमल्याची खात्री करण्यासाठी.
सजावट:	·         वरच्या सूचनांचं नीट पालन करून सार केलं असल्यास त्याला सुंदर हिरवट केशरी-पिवळा रंग येईल व वाढताना त्यावर जिर्‍याची फोडणी (किंवा चमचाभर लोणी) व थोडी कोथिंबीर टाकली की पुरेल. ·         रंगात जादा केशरीपणा हवा असल्यास (कारण लाल भोपळा पांढरट पिवळ्यापासून पूर्ण केशरी रंगापर्यंत मिळतो) थोडं किसलेलं गाजर घालूया. ·         मजेदारपणा वाढवण्यासाठी वरून थोडी चीजची बिस्किटे टाकूया.
वाढप:	·         आता नीट ढवळत वाडग्यांमधे वाढून घेऊन त्यावर उरलेली चिरलेली कोथिंबीर टाकून  व 1 चमचा ताजे लोणी टाकून सादर करूया. ·         वेळेप्रमाणे, गरजेप्रमाणे व भुकेप्रमाणे हे सूप नुसते किंवा ब्रेड-टोस्ट, खाकरा-पोळी-पराठा, भाकरी-थालीपीठ व लोणचे/लसणाची चटणी किंवा जिराराईस-पुलाव-फ्राईड्राईस किंवा पिझ्झा यांबरोबर वाढता येते.
आस्वाद:	आधी डोळ्यांनी, मग डोळे मिटून नाकानं (अतीउत्साहात सूपमधे नाक बुडवू नका) आणि नंतर जिभेनं (हळूच, कारण जीभ भाजेल) आपण सूपचा आस्वाद घेऊ. (जरा निवल्यावर वाडगा तोंडाला लावून भुरकलं तरी चालेल. ... कुणाला?) हे सूप सिप्‌ करता, सुर्र्‌र्र्‌र्र्‌ करता, पिता, भुरकता किंवा खाता येतं. आपल्या स्टेटस्‌प्रमाणे (किंवा स्टेटस्‌ सांभाळून) काय हवं ते करा.
चिंतन:	·         नाष्ट्याच्या वेळी रिकाम्या पोटी चिंतन करता येत नाही. आधी आस्वाद मग जमल्यास चिंतन. ·         हळूहळू वाढणारी कौटुंबिक ऊब व गप्पा. शेवटी समाधान. ·         खरं समाधान देणार्‍या गोष्टी किती सोप्या आणि साध्या असतात!. ·         (संध्याकाळी जेवणाआधी घेत असू तर) हळूहळू उबेची जाणीव. मित्र/मैत्रिणींचा सहवास व गप्पा. शेवटी वाढत्या भुकेची जाणीव. ·         उरलेलं सूप जेवणातल्या भाजीच्या ग्रेव्हीत टाकता येईल. (हा अगदीच व्यवहारी, नीरस आणि अरसिकपणाचा विचार झाला.)

मटारची उसळ

      

प्रकार:	उसळ	गरम	किती जणांसाठी: ४	प्रक्रिया: फोडणी करणे,  परतणे, उकळणे,
पौष्टिकता:	क्षार	जीवनसत्त्वे – “ब” व “क”	प्रथिने, कर्बोदके, स्निग्ध पदार्थ
वेळ:	पूर्वतयारीचा:	१५ मि	वाढण्याचा:	२ मि
	पाककृतीचा:	८ मि	खाण्याचा:	१५ ते ३० मि

नाव:	मटारची उसळ
प्रस्तावना:	वर्षात २-३ वेळा मटार भरपूर येतो आणि स्वस्त होतो. यामुळे आणि हिरव्या मटारच्या अनेक गुणवैशिष्ट्यांमुळे त्याच्या अनेक पाककृती करता येतात. त्यांपैकी मटारची उसळही अनेक प्रकारांनी करता येते.
इच्छा:	त्यातील सर्वात सोपी, उसळ-ब्रेडमधली उसळ आपण आज करूया.
पूर्वतयारी:	·         मटारच्या शेंगा शेतातून तोडून आणणे. (आम्ही आणतो बुवा! तुम्ही वाटलं तर बाजारातून आणा. किंवा वरच्या फोटोतल्या शेतातून आणा.)  ·         मटारच्या शेंगा सोलून दाणे काढून ठेवणे. हल्ली बाजारात सोललेले दाणे किंवा गोठवलेले मटारचे दाणेही मिळतात. वेळ नसल्यास किंवा आयत्या वेळी उसळ करायला ते ठीक. पण (स्वतः शेतातून शेंगा तोडून) स्वतः सोललेल्या ताज्या दाण्यांची गंमत वेगळी. शिवाय ते सोलतासोलता खाताही येतात (म्हणून मुलेसुद्धा ते आवडीने सोलतात) व खावेत. शेंगेच्या आत ते पूर्ण स्वच्छ असतात, पौष्टिक असतात, कच्चे असल्याने त्यातील सर्व अन्नघटक उपलब्ध होतात व ते खाल्ल्यने वजन वाढत नाही. (का?- विचार करा किंवा तुमच्यासाठी आम्ही केलेला विचार खाली “चिंतन” मधे वाचा.) ·         एक बटाटा उकडून ठेवणे. ·         सुकं खोबरं भाजून ठेचून किंवा किसून भाजून घेऊ.
तयारी:	आपण दोन वाट्या मटारचे दाणे, एक उकडलेला बटाटा, फोडणीचे सामान (४ चमचे तेल, १ चमचा मोहरी, १ चमचा लाल तिखट, २ चमचे गोडा मसाला, १ चमचा गरम मसाला, हळद व हिंग), आलं-लसूण पेस्ट, कढीलिंब, भाजून ठेचलेलं किंवा किसून भाजलेलं सुकं खोबरं, मीठ व ३*३*३ सेंमी (म्हणजे लिंबाएवढा) गुळाचा खडा घेऊ. शिवाय आपल्याला ५ वाट्या पाणी लागेल.
पाककृती:	·         एका पातेल्यात आपण ५ वाट्या पाणी तापत ठेऊ. ·         दुसर्‍या मोठ्या पातेल्यात किंवा कढईत फोडणीसाठी तेल तापत ठेऊ. त्यात मोहरी टाकू. ती तडतडायला लागल्यावर त्यात आलं-लसूण पेस्ट, कढीलिंब, लाल तिखट, गोडा मसाला, गरम मसाला, हळद व हिंग (याच क्रमाने) टाकू. ·         त्यावर मटारचे दाणे व थोडे मीठ टाकून (अगदी थोडेसेच) परतून घेऊ. ·         मग त्यात बटाट्याच्या फोडी, खोबरं, गूळ व उकळतं पाणी टाकू. ·         पाण्याला उकळी फुटली की गॅस बारीक करून, झाकण ठेऊन ५ मिनिटं उकळत ठेऊ. ·         ३ मिनिटांनंतर मटार शिजले का ते व चव बघू. आवश्यकतेप्रमाणे त्यात थोडे मीठ व तिखट टाकू.
समृद्धीकरण	·         आपण यात मक्याचे दाणे (थोडी जादा कर्बोदके), ४ चमचे दाण्याचं कूट आणि/किंवा २ अंडी (जादा प्रथिने) उसळीला उकळी फुटताच टाकू शकतो. ·         खाताना आवडीप्रमाणे लिंबू पिळूया.
कौशल्य:	·         आत्तापर्यंत फोडणी करण्याचे कौशल्य आपल्याला पुरेसं आत्मसात झालेलं आहे असं गृहीत धरूया. ·         मटार हवा तितका शिजलेला आहे हे २-३ वेळा तपासणं आवश्यक आहे. खरं म्हणजे आपण मटार कच्चा खाऊ शकत असल्याने तो शिजणं हा प्रश्न नाही आहे. तो जादा शिजून त्याचा स्वच्छ हिरवा रंग बदलू नये (रंग बदलण्याचा अर्थ त्यातील अनेक उपयुक्त अन्नघटकांचा – जीवनसत्वे – नाश झाला असा आहे) व अती शिजून त्याचे पुरण होऊ नये हे बघणे आवश्यक आहे. तसेच मटारच्या जातीप्रमाणे बरोबर शिजण्याचा वेळ कमी-जास्त असतो. ·         या उसळीचा रस्सा पातळ हवा. म्हणून अजून थोडे पाणी जरुरीप्रमाणे घालावे. ·         उसळीची चवही ३-४ वेळा बघावी (त्यात लाज मानू नये). तिखट, गोड , व विशेषतः खारट या चवींचा सुयोग्य मेळ जमवणे हे तंबोरा जुळवण्याइतकेच कौशल्याचे काम आहे. या बाबतीत आपण स्वतःला कधीही एक्स्पर्ट समजू नये. (माझी बायको मांसाहारी पदार्थ उत्कृष्ट करते. पण अजीबात चव न बघता करते कारण ती संपूर्ण शाकाहारी आहे. पण हे अपवादात्मक परीस्थितीत व फक्त काही लोकांनाच जमू शकते.) ·         चव घेऊन बघण्याआधी वासही घेऊन बघायची सवय लावून घ्यावी.
सजावट:	उसळ बरोबर झाली तर लाल-केशरी रश्शात हिरवे मटारचे दाणे आधीच खूप छान दिसतात. त्यावर थोडी कोथिंबीर व बारीक शेव (पिवळा रंग) टाकली की उत्कृष्ट सजावट होते आणि चवही वाढते.
वाढप:	·         एका प्लेटमधे लोण्यावर अर्धवट भाजलेले ब्रेडचे २ स्लाईस (ब्रेड थोडा मऊ हवा, अगदी कुरकुरीत नको) घ्यावे. शेजारी टोमॅटो-कांद्याच्या चकत्या व (शक्यतो) पांढर्‍या वाडग्यात ही उसळ ठेवावी व (ग्लासभर पाण्याबरोबर) द्यावी. ·         ही अर्थातच पोळी, पराठा, भाकरी व भाताबरोबरही छानच लागते.
आस्वाद:	·         आता दोन्ही हातांनी ब्रेडचा तुकडा तोडून तो रश्श्यात बुडवून भिजवावा व अलगद तोंडात सोडावा. तोंड भाजणे, चारदा हाऽऽ हाऽऽ करणे व ठसका लागणे अपेक्षितच आहे. ·         खरी चव ३-४ घासांनंतरच कळायला लागते. ती शेवटपर्यंत वाढतच जाते. म्हणून कधी थांबायचं हे आपणच ठरवायला हवं. ·         खायला सुरुवात केल्यावर १५ मिनिटं गप्पा बंद पडतात. हेही अपेक्षित आहे. नंतर त्या आपोआप सुरू होऊन वाढतच जातात. ·         काही लोक स्लाईस हातात घेऊन त्याचा दातांनी (कोरडा) तुकडा तोडतात व उसळ चमच्यानं तोंडात सारतात. ते मूर्ख असतात.
चिंतन:	·         बॅचलर असताना, बायको माहेरी गेल्यावर एकटे असताना किंवा मित्रांचे टोळके जमवून पार्टी करायलाही हा छान पदार्थ आहे. ·         मटारच्या दिवसांत एकदा तरी ही उसळ व्हायलाच पाहिजे. ·         ही जरुरीप्रमाणे तेलाशिवाय किंवा कमी-जास्त तेलात आणि कमी-जास्त तिखट करता येते.